CZY WIESZ, ŻE?
od wczoraj w naszej Hali Pomp w Lesie Gdańskim na poziomie -1 można podziwiać zabytkową studnię zrębową z drugiej połowy XVI wieku, którą pod koniec czerwca 2023 roku odnalazła para bydgoskich archeologów – Wojciech i Anna Siwiak, podczas prowadzenia nadzoru archeologicznego na obszarze prac ziemnych na terenie działki przy ul. Fordońskiej 16 w Bydgoszczy.
Wszystkich w 2023 roku zadziwił fakt lokalizacji studni zaledwie 20–30 m od koryta rzeki Brdy. Co ciekawe, po drugiej stronie rzeki, za bujną roślinnością na skarpie, znajduje się siedziba Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy przy ul. Toruńskiej 103.
Anna i Wojciech Siwiak zaproponowali wówczas aby ten niecodzienny eksponat pochodzący z historycznych przedmieść Bydgoszczy trafił do naszego Muzeum. Zarówno nasz opiekun naukowy, jak i jego koordynator uznali to za bardzo dobre rozwiązanie.
Na początku lipca 2023 roku pracownicy muzeum przy wsparciu pracowników ze Stacji Wodociągowej SW1 rozpoczęli pod nadzorem ww. archeologów demontaż zabytkowej studni. Prace trwały kilka godzin. Na szczecie cały proces zakończył się sukcesem.
Zwieńczeniem tych działań było przetransportowanie na początku jesieni elementów składowych studni do pracowni konserwatorskiej Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
W pracowni najpierw przeprowadzono dokładne oczyszczenie zabytku z pozostałości ziemi i piasku. Po oczyszczeniu obiekty umieszczono w wannie i rozpoczęto zabiegi dezynfekcyjne z zastosowaniem preparatu biobójczego. W dalszej kolejności wykonano konserwację za pomocą impregnacji jednostopniowej z zastosowaniem wodnych roztworów polietylenoglikolu.
Po zakończeniu impregnacji obiekty wyjęto z roztworu i poddano kontrolowanemu procesowi suszenia. Suszenie prowadzono w sposób stopniowy, umożliwiający ograniczenie naprężeń i ryzyka powstawania dalszych deformacji oraz pęknięć drewna. Proces suszenia trwał 14 miesięcy.
Dodatkowo z dranic pobrano próbki do badań dendrochronologicznych. Na ich podstawie ustalono, że elementy wykonano z pnia drzewa ściętego krótko po roku 1567 roku!
Co więcej, obserwacje mikroskopowe wykazały, że dranice wykonano z drewna sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.), natomiast wydrążona kłoda to dąb (Quercus robur L.). Prawdopodobnie ów drewniany wydrążony element spełniał funkcje filtracyjne, o czym mogą świadczyć znajdujące się w nim warstwy tłucznia kamiennego, pokruszonej ceramiki i żwiru.
Poniżej, możecie zobaczyć na zdjęciach jak ten obiekt wygląda obecnie oraz jak prezentował się w momencie odkrycia i podczas demontażu.
